Việc tham gia Bảo hiểm xã hội Việt Nam theo hình thức tự nguyện đang ngày càng phổ biến, giúp nhiều người chủ động tích lũy cho tuổi già. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn: Nếu người đang tham gia BHXH tự nguyện qua đời thì thân nhân của người đó có được hưởng chế độ trợ cấp tuất như đối với NLĐ tham gia BHXH bắt buộc không? Cách tính chế độ này đối với thân nhân của người tham gia BHXH tự nguyện chết mà trước đó có thời gian đóng BHXH bắt buộc thế nào?
Theo BHXH Việt Nam cho biết, căn cứ Điều 109 Luật BHXH năm 2024, người có thời gian đóng BHXH từ đủ 60 tháng trở lên khi qua đời thì người lo mai táng được hưởng trợ cấp mai táng một lần, với mức trợ cấp bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người tham gia BHXH chết.
Hiện nay, mức tham chiếu là 2.340.000 đồng, do đó trợ cấp mai táng mà gia đình được hưởng là: 10 × 2.340.000 đồng = 23.400.000 đồng.
Ảnh minh họa
Mức trợ cấp tuất hàng tháng đối với mỗi thân nhân người lao động là bao nhiêu?
Mức trợ cấp tuất hằng tháng mà mỗi thân nhân được nhận bằng 50% mức lương cơ sở (hiện là 1.170.000 đồng/tháng).
Trong trường hợp NLĐ qua đời khi đã đóng BHXH đủ 15 năm trở lên và chưa hưởng BHXH một lần, thân nhân của họ được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng. Theo đó, có tối đa 4 thân nhân thuộc 4 nhóm sau được nhận trợ cấp tuất hằng tháng. Các nhóm thân nhân đủ điều kiện bao gồm con (chưa thành niên/đang đi học/suy giảm khả năng lao động), vợ/chồng, cha/mẹ, và thân nhân khác trực tiếp nuôi dưỡng
Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 70% mức lương cơ sở (hiện là 1.638.000 đồng/tháng).
Thân nhân của NLĐ không thuộc diện được nhận trợ cấp tuất hằng tháng, hoặc thuộc diện như trên nhưng không muốn hưởng trợ cấp hằng tháng thì có thể lựa chọn nhận trợ cấp tuất một lần (ngoại trừ trường hợp con dưới 6 tuổi, con hoặc vợ/chồng của NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên).
Bên cạnh đó, cũng theo Điều 109 Luật BHXH năm 2024, người đang tham gia BHXH tự nguyện, đang bảo lưu thời gian đóng BHXH, đang hưởng hoặc đang tạm dừng hưởng lương hưu khi chết thì thân nhân được hưởng trợ cấp tuất một lần.
Theo quy định, thân nhân là con đẻ, con nuôi, vợ hoặc chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, cha vợ hoặc cha chồng, mẹ vợ hoặc mẹ chồng của người tham gia BHXH hoặc thành viên khác trong gia đình mà người tham gia BHXH đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.
Mức trợ cấp tuất một lần được tính căn cứ vào thời gian và mức đóng BHXH, cụ thể:
– Đối với thời gian đóng BHXH trước năm 2014, mỗi năm được tính bằng 1,5 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH;
– Đối với thời gian đóng BHXH từ năm 2014 trở đi, mỗi năm được tính bằng 02 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH;
– Trường hợp người tham gia có thời gian đóng BHXH chưa đủ 60 tháng, mức trợ cấp tuất bằng số tiền đã đóng.
Như vậy, trong trường hợp người tham gia BHXH tự nguyện không may qua đời, số tiền đã đóng không bị “mất trắng” mà vẫn được giải quyết thông qua các chế độ mai táng và trợ cấp tuất cho thân nhân theo quy định pháp luật.
Trong cuộc sống hàng ngày, không gì có thể phản ánh tính cách và lối sống của một người phụ nữ tốt hơn là cách cô ấy tổ chức và duy trì không gian sống. Từ bếp núc cho đến phòng ngủ, và cả phòng tắm, mỗi góc nhỏ đều ẩn chứa những bí mật về tính cách và thói quen hàng ngày.
Thông qua việc quan sát cách một người phụ nữ ăn mặc và tổ chức không gian sống, chúng ta có thể đánh giá được gu thẩm mỹ và độ sạch sẽ của họ. Không cần biết họ sở hữu những món đồ xa xỉ đến đâu, bí mật nằm ở những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống hàng ngày. Khi bước vào độ tuổi trung niên, muốn đánh giá một người phụ nữ có sạch sẽ hay không, chỉ cần nhìn vào ba nơi này là đủ.
Bếp
(Ảnh minh họa)
Đầu tiên, bếp là trái tim của ngôi nhà, nơi hương vị của gia đình được tạo ra. Một gian bếp gọn gàng, sạch sẽ không chỉ thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe mà còn là biểu hiện của tình yêu thương và sự tỉ mỉ. Ngược lại, một không gian bếp lộn xộn, bụi bẩn có thể ám chỉ sự lơ là hoặc thiếu quan tâm đến chất lượng cuộc sống.
Một người phụ nữ sạch sẽ sẽ có một gian bếp ngăn nắp, sạch sẽ và mọi thứ được sắp xếp một cách có tổ chức.
Phòng ngủ
(Ảnh minh họa)
Ads
Tiếp theo, phòng ngủ – không gian riêng tư nhất của mỗi người. Quần áo, sách vở và các vật dụng cá nhân được sắp xếp ngăn nắp không chỉ giúp tiết kiệm thời gian tìm kiếm mà còn tạo ra một không gian yên tĩnh, thư thái, nơi tâm hồn có thể nghỉ ngơi và phục hồi sau một ngày dài.
Một số người cho rằng việc quần áo, vật dụng cá nhân trong phòng ngủ bừa bộn là đặc trưng của đàn ông, nhưng phụ nữ cũng vậy. Để biết một người phụ nữ có gọn gàng, sạch sẽ hay không, đừng chỉ nhìn bên ngoài mà hãy quan sát từ những chi tiết nhỏ trong phòng ngủ.
Phòng tắm
(Ảnh minh họa)
Cuối cùng, phòng tắm – nơi vệ sinh cá nhân, cũng là nơi thể hiện độ “sạch” một cách rõ ràng nhất. Một phòng tắm sạch sẽ, có tổ chức chứng tỏ chủ nhân luôn chú trọng đến sức khỏe và vẻ đẹp bản thân. Hơn nữa, việc sắp xếp gọn gàng còn giúp tiết kiệm thời gian và công sức trong việc vệ sinh hàng ngày. Để đánh giá một người phụ nữ có “sạch” hay không thì hãy xem xét các chi tiết nhỏ như cách họ sắp xếp đồ dùng trong phòng tắm.
“Đây là của hồi môn mẹ cho chị hồi cưới, nhưng em cần hơn chị. Làm ăn phải có vốn, miễn em sống tử tế là được.”
Tôi cảm động suýt khóc. Cầm chỉ vàng chị dúi vào tay, tôi hứa sẽ gầy dựng để sau này báo đáp chị.
1. Chỉ vàng “giả”
Tôi mang vàng ra tiệm bán để lấy tiền đi buôn. Nhưng ông chủ tiệm vừa nhìn đã chau mày:
“Cậu ơi, vàng này là vàng giả. Bên trong toàn hợp kim, chỉ mạ ngoài thôi.”
Tôi chết lặng. Chỉ vàng chị cho – hóa ra không có giá trị gì. Tôi không tin, chạy qua tiệm khác, kết quả vẫn vậy.
Đêm đó, tôi ngồi ở bến xe khóc như một đứa trẻ. Tôi không dám trách chị, chỉ thấy buồn.
Trong lòng vẫn tin: chị không thể lừa tôi. Có lẽ chị cũng bị lừa mà không biết.
Tôi im lặng, không nói gì với ai. Tôi quyết định vẫn đi làm thuê, đi buôn nhỏ, dành dụm từng đồng.
Cuộc sống đưa đẩy, tôi tha phương, rồi lập nghiệp xa quê.
2. Hai mươi năm sau
Hai mươi năm sau, tôi đã có công ty riêng, nhà cửa khang trang.
Một ngày, tôi nhận tin chị Hạnh bệnh nặng, đang nằm ở bệnh viện quê. Tôi bỏ hết công việc, vội vàng về.
Chị gầy rộc, tóc bạc nhiều, ánh mắt vẫn dịu hiền như xưa.
Anh rể thì trông vẫn nhanh nhẹn, nhưng nhìn tôi lại lảng tránh. Tôi ngồi cạnh giường, nắm tay chị:
“Em về rồi, chị nghỉ đi.”
Chị mỉm cười yếu ớt:
“Em thành công rồi, chị mừng lắm.” Một lát, chị thều thào: “Có chuyện này… chị giấu em suốt. Năm xưa… chỉ vàng chị cho em bị anh ấy tráo…
Chị biết sau này, nhưng không dám nói. Sợ gia đình tan nát.”
Nước mắt tôi trào ra. Hóa ra, chị biết hết, nhưng đã im lặng suốt hai mươi năm để giữ mái ấm cho con cái.
Cái giá của lòng hi sinh ấy, chẳng ai hiểu ngoài chị.
3. Báo ân
Vài tháng sau, chị mất. Ngày đưa tang, anh rể lặng lẽ cúi đầu, không dám nhìn tôi. Tôi không trách anh. Tôi chỉ nói:
“Anh yên tâm, tôi sẽ lo cho hai đứa nhỏ ăn học tới nơi tới chốn. Đó là điều chị Hạnh mong nhất.”
Tôi chuyển hẳn về quê, mở xưởng nhỏ, nhận hai đứa cháu vào làm.
Cứ mỗi dịp giỗ chị, tôi lại thắp nén hương, nhìn tấm ảnh người phụ nữ hiền hậu rồi thầm nhủ:
“Chị ơi, chỉ vàng năm ấy chẳng đáng giá gì, nhưng tấm lòng của chị – là vốn quý nhất đời em.”
Năm sau, tôi xây ngôi trường tình thương mang tên “Hạnh Tâm” – tên ghép từ chị Hạnh và chữ “Tâm” mà chị luôn dạy tôi giữ lấy.
4. Cái kết ấm lòng
Ngày khánh thành trường, anh rể đến, tay run run đặt lên bàn thờ chị một chỉ vàng thật, nói trong nước mắt:
“Anh nợ em, nợ chị ấy suốt cả đời. Giờ anh trả, nhưng biết rằng… chẳng vàng nào mua lại được lòng người.”
Tôi chỉ khẽ gật đầu. Trong lòng, tôi không còn giận, chỉ thấy biết ơn – vì từ nỗi đau năm ấy, tôi học được rằng người tốt không cần trả thù, họ chỉ cần trả ơn – bằng cách sống tử tế hơn.
Có những món nợ không tính bằng tiền,
Có những món “vốn” không sinh lời, nhưng gieo được lòng nhân. Và chỉ vàng năm 1995 ấy – đã đổi cả một đời tử tế.
Mẹ tôi mất khi tôi mới mười ba tuổi. Cái tuổi lẽ ra được mẹ kề cận vỗ về, lại phải đối diện với khoảng trống mênh mông. Từ ngày mẹ đi, ngôi nhà trống vắng lạ thường. Bố tôi gầy rộc, đôi mắt lúc nào cũng đỏ hoe, nhưng vẫn cắn răng nuôi tôi khôn lớn. Suốt gần hai mươi năm, tôi chưa từng thấy ông nhắc đến chuyện đi thêm bước nữa.
Có lúc, tôi từng khuyên bố:
– Bố tìm ai đó bầu bạn đi, chứ sống một mình cô đơn lắm.
Ông chỉ cười hiền:
– Bố quen rồi, chỉ cần con ngoan, con hạnh phúc là đủ.
Thế nhưng, một buổi chiều đầu hạ, bố bất ngờ nói với tôi rằng ông muốn tái hôn. Tôi lặng người, vừa bất ngờ vừa ngổn ngang. Nhưng nhìn mái tóc ông đã bạc, những nếp nhăn hằn sâu trên gương mặt, tôi biết bố xứng đáng được an ủi. Tôi mỉm cười gật đầu:
– Con ủng hộ bố.
Ngày gặp mặt bà – người phụ nữ sẽ trở thành vợ kế của bố, tôi chuẩn bị tâm lý thật kỹ. Tôi tự nhủ, chỉ cần bà đối xử tốt với bố, tôi sẽ đón nhận.
Nhưng khi cánh cửa mở ra, khi ánh mắt tôi chạm vào gương mặt ấy, cả thế giới bỗng chốc đảo lộn. Người phụ nữ đứng trước mặt tôi, dịu dàng trong tà áo dài màu nhạt, có gương mặt giống hệt mẹ tôi ngày còn sống. Từng đường nét, đôi mắt, sống mũi, bờ môi – như thể mẹ vừa bước ra từ ký ức trở lại.
Tôi sững sờ, cổ họng nghẹn cứng. Trái tim đập dồn dập, rồi trước mắt tối sầm. Tôi ngất lịm ngay tại chỗ, để mặc tiếng bố hốt hoảng gọi tên.
Khi tỉnh lại, tôi thấy mình nằm trên giường, bố ngồi bên cạnh, gương mặt đầy lo lắng. Người phụ nữ kia cũng ngồi đó, ánh mắt hiền từ, đôi tay run run đặt lên chăn tôi.
Tôi bật dậy, nhìn chằm chằm vào bà, thốt lên:
– Bà… bà là ai? Sao lại giống mẹ tôi đến thế?
Bố nắm tay tôi, giọng khàn đi:
– Minh Anh, con bình tĩnh. Đây là bà Lan. Bà ấy không phải mẹ con, nhưng đúng là trông rất giống.
Người phụ nữ ấy khẽ cười buồn:
– Con gái, cô biết sự xuất hiện của cô khiến con sốc. Nhưng cô không phải mẹ con. Chỉ là… số phận sắp đặt, gương mặt này lại giống người đã khuất.
Tôi rơi nước mắt. Nhìn bà, bao ký ức về mẹ ùa về, rõ mồn một như ngày nào. Mẹ mất, tôi đã từng mơ bao lần được thấy mẹ quay về, dang tay ôm tôi vào lòng. Và giờ đây, như một trò trêu ngươi của tạo hóa, trước mặt tôi lại là một “mẹ” thứ hai.
Những ngày sau đó, tôi lặng lẽ quan sát bà. Quả thật, không chỉ gương mặt mà cả dáng đi, nụ cười, thậm chí cách bà ân cần rót trà cho bố… đều khiến tôi nghẹn ngào. Nhưng rồi tôi nhận ra, bà không phải mẹ tôi. Bà có giọng nói khác, có những thói quen khác. Bà là một con người riêng biệt, với những nỗi đau, những câu chuyện mà tôi chưa từng biết.
Trong một lần trò chuyện riêng, bà nghẹn ngào kể:
– Cô từng mất chồng nhiều năm trước. Một mình gắng gượng nuôi con, nhưng rồi con trai cô cũng ra đi trong tai nạn. Cô đã nghĩ cả đời này sẽ sống cô độc. Cho đến khi gặp bố con…
Tôi ngồi lặng, trái tim như bị siết chặt. Hóa ra, đằng sau gương mặt giống mẹ, bà cũng mang trong mình những mất mát, những vết thương khó lành. Có lẽ, chính sự đồng cảm ấy đã kéo bố và bà xích lại gần nhau.
Tôi bắt đầu hiểu: sự giống nhau về gương mặt chỉ là bề ngoài. Điều quan trọng hơn, bà đem lại cho bố một niềm an ủi. Và trong cách bà đối xử với tôi, tôi cảm nhận được sự chân thành.
Ngày cưới của bố và bà diễn ra giản dị. Tôi lặng lẽ nhìn bố nắm tay bà, nụ cười rạng rỡ hiện rõ trên gương mặt ông. Hơn mười mấy năm rồi, tôi mới thấy ông vui như thế.
Giây phút ấy, tôi rơi nước mắt. Không phải vì đau lòng nữa, mà vì nhận ra, tình yêu thương của mẹ không mất đi. Trời cao đã gửi đến một người phụ nữ mang gương mặt mẹ, để tiếp tục chở che cho bố trong quãng đời còn lại.
Tôi thầm thì trong lòng:
– Mẹ ơi, con tin mẹ cũng đang mỉm cười nơi xa.
Ánh mắt bà rưng rưng. Bố tôi lặng người, rồi ôm cả hai vào lòng. Ngôi nhà sau gần hai mươi năm trống vắng, cuối cùng cũng lại có bóng dáng của một người mẹ.
Trong các môn thể thao được yêu thích nhất hiện nay, chạy bộ là cái tên không thể vắng mặt. Thậm chí nó còn tạo ra các trào lưu làm đẹp, chăm sóc sức khỏe. Bởi từ người trẻ đến người lớn tuổi, nam hay nữ – ai cũng có thể chạy. Nó đơn giản, không tốn kém, tập ở bất cứ đâu và mang lại vô vàn lợi ích. Từ cải thiện sức bền, tăng tuần hoàn, hỗ trợ giảm cân, cải thiện tâm trạng và nâng cao sức khỏe tim mạch.
Tuy nhiên, đằng sau môn thể thao “quốc dân” này lại tiềm ẩn nguy cơ đột tử nếu không hiểu đúng và tập đúng cách. Theo Tiến sĩ Hoàng Xuân – Chuyên gia Tim mạch và Phẫu thuật lồng ngực tại Đài Loan (Trung Quốc), một nghiên cứu tại đây cho thấy chạy bộ chiếm đến gần 34% các trường hợp đột tử khi chơi thể thao, xếp trên cả bóng đá (10,7%) và bóng rổ (8,6%). Đáng nói, đây lại là môn thể thao phổ biến nhất ở mọi độ tuổi.
Ảnh minh họa
Tạp chí Y học New England từng công bố số liệu gây chú ý: Trong hơn 10 triệu người chạy marathon/bán marathon tại Mỹ giai đoạn 2000-2010, có 59 người bị ngừng tim đột ngột, và 42 người trong số đó tử vong. Độ tuổi trung bình là 42, trong đó 86% là nam giới.
Vì sao chạy bộ dễ gây đột tử?
Tiến sĩ Hoàng Xuân phân tích có 2 nhóm nguyên nhân chính khiến chạy bộ, nhất là trong mùa hè, trở thành “con dao hai lưỡi” nếu không cẩn trọng:
1. Mất nước và rối loạn điện giải
Trong thời tiết nóng bức, việc chạy bộ khiến cơ thể mất nhiều nước và điện giải qua mồ hôi. Nếu không bù kịp, tình trạng mất natri, kali, magie… có thể xảy ra. Điều này dễ gây rối loạn nhịp tim, ngưng tim, và từ đó dẫn đến đột tử.
Tình trạng tăng kali máu, thiếu magie, thiếu canxi… có thể khiến tim đập loạn nhịp, gây co rút cơ, tụt huyết áp, thậm chí ngưng tim. Ngoài ra, mất nước còn khiến máu đặc lại, cản trở lưu thông và làm tăng nguy cơ huyết khối.
2. Bùng phát bệnh lý tim mạch tiềm ẩn
Nhiều người có bệnh lý tim mạch bẩm sinh hoặc bất thường điện học ở tim mà không hay biết. Khi vận động mạnh dưới nắng nóng, tim và hệ thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh, dễ gây rối loạn nhịp tim, ngưng tim, đột tử ngay tại chỗ.
Ngoài ra, sự tích tụ axit lactic – một sản phẩm chuyển hóa trong quá trình vận động cường độ cao – có thể ức chế hoạt động tim, gây chậm nhịp tim và ngừng tim nếu vượt quá ngưỡng chịu đựng.
Cảnh báo 3 dấu hiệu sớm của đột tử khi chạy bộ
Tiến sĩ Hoàng Xuân khuyến cáo, nếu đang chạy mà gặp 1 trong 3 dấu hiệu sau, cần dừng lại ngay lập tức:
– Khát nước cực độ: Khô miệng đến mức phải thè lưỡi liếm môi, cổ họng nóng rát.
– Choáng váng, không tỉnh táo: Cảm giác quay cuồng, lảo đảo, mờ mắt, mất thăng bằng.
– Tim đập bất thường: Đập thình thịch, hụt nhịp, cảm giác như “ngực bị bóp nghẹt”, đau tức ngực hoặc khó thở.
Dù có rủi ro, nhưng chạy bộ vẫn là môn thể thao mang lại lợi ích vượt trội nếu thực hiện đúng cách. Đặc biệt trong mùa hè – khi nguy cơ sốc nhiệt, mất nước và đột tử tăng cao, cần ghi nhớ 5 nguyên tắc sau:
– Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu có tiền sử bệnh tim.
– Tránh chạy khi trời nắng gắt, nên chọn sáng sớm hoặc chiều muộn.
Ảnh minh họa
– Uống nước đầy đủ, đừng đợi đến khi quá khát mới uống.
– Không ăn quá no hoặc uống cà phê, rượu bia trước khi chạy.
– Dừng lại nếu cơ thể phát tín hiệu bất thường – đừng cố vượt ngưỡng.
Xem thêm: Trước khi đột quỵ, cơ thể sẽ gửi đi 7 TÍN HIỆU CẦU CỨU, xin đừng ngó lơ nữa!
Đột quỵ là tình trạng não bị tổn thương nghiêm trọng do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu, khiến não thiếu oxy đột ngột. Đây là căn bệnh nguy hiểm có thể xảy ra ngay cả với người trẻ, khỏe mạnh và đang sinh hoạt bình thường.
Đột quỵ có thể cướp đi sinh mạng của bất cứ ai trong gang tấc, hoặc để lại những di chứng khủng khiếp suốt đời nếu không cấp cứu kịp thời. Nhưng đáng lo là trên thực tế, không ít người khi gặp phải các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ dưới đây thì lại xem nhẹ, cho rằng chỉ là khó chịu nhất thời:
1. Nhức đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
Ảnh minh họa
Cơn đau đầu đột ngột, dữ dội, không giống những lần đau đầu thông thường và không thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc giảm đau có thể là dấu hiệu sớm của đột quỵ, đặc biệt là xuất huyết não. Nguyên nhân là do mạch máu trong não bị vỡ, khiến máu tràn vào mô não, chèn ép và gây đau dữ dội.
2. Khó nuốt, nghẹn khi ăn hoặc uống nước bất thường
Nếu bạn bỗng dưng cảm thấy khó nuốt, dễ bị nghẹn khi ăn cơm, uống nước hay thậm chí chỉ nuốt nước bọt cũng thấy vướng thì đừng chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo vùng não điều khiển cơ nuốt đang gặp vấn đề do thiếu máu hoặc tắc mạch. Khó nuốt thường bị bỏ qua vì nghĩ là đau họng hay viêm nhẹ, nhưng trong nhiều trường hợp, nó lại là tín hiệu sớm của một cơn đột quỵ sắp xảy ra.
3. Tê hoặc yếu một bên cơ thể
Ảnh minh họa
Nếu bạn đột nhiên cảm thấy tê bì, mất cảm giác hoặc yếu ở một bên mặt, cánh tay hoặc chân, đặc biệt là chỉ xảy ra ở một bên cơ thể thì hãy coi đó là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Đây là một triệu chứng kinh điển của đột quỵ do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu làm gián đoạn dòng máu lên não. Dấu hiệu này thường xuất hiện thoáng qua và dễ bị bỏ qua, nhưng tuyệt đối không nên xem nhẹ.
4. Mắt nhìn mờ, song thị hoặc mất thị lực tạm thời
Đột nhiên nhìn mờ, nhìn đôi hoặc thậm chí mất thị lực một bên mắt là dấu hiệu sớm khá phổ biến nhưng ít ai nghĩ tới liên quan đến đột quỵ. Nguyên nhân là do lưu lượng máu cung cấp cho vùng não phụ trách thị giác bị gián đoạn, dẫn đến suy giảm chức năng tạm thời.
Ảnh minh họa
5. Nói ngọng, khó nói hoặc không hiểu người khác nói gì
Rối loạn ngôn ngữ là một trong những cảnh báo rõ ràng nhất. Người bệnh có thể nói líu lưỡi, khó phát âm, nói không rõ từ hoặc nói câu không có nghĩa, thậm chí không hiểu người khác đang nói gì dù vẫn tỉnh táo. Triệu chứng này xảy ra khi vùng kiểm soát ngôn ngữ trong não bị tổn thương do thiếu máu cục bộ.
6. Mất thăng bằng, chóng mặt hoặc đi đứng loạng choạng
Nếu bạn cảm thấy hoa mắt, chóng mặt, mất kiểm soát tư thế hoặc không thể giữ thăng bằng dù vẫn tỉnh táo, đó có thể là cảnh báo đột quỵ ở vùng thân não – nơi điều khiển sự phối hợp vận động.Nhiều người dễ nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường hoặc rối loạn tiền đình, nhưng nếu kèm theo một trong các triệu chứng trên, cần cảnh giác cao độ.
Ảnh minh họa
7. Méo miệng, lệch mặt bất thường
Một bên miệng đột ngột bị xệ xuống, nụ cười không đều, mặt mất cân xứng – đó là dấu hiệu tổn thương dây thần kinh mặt, thường do thiếu máu lên não. Nhiều người tưởng là triệu chứng mệt mỏi hay trúng gió thông thường, nhưng thực tế đây là biểu hiện rất điển hình của đột quỵ giai đoạn đầu. Cần đi cấp cứu ngay nếu kèm theo nói ngọng hoặc yếu tay chân.
Phong thủy là một yếu tố rất được coi trọng trong văn hóa của người phương Đông với nhiều phạm trù khác nhau. Trong đó phong thủy phòng ngủ được coi là có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và hạnh phúc gia đình. Theo phong thuỷ, giường ngủ tốt nhất không nên đặt sát vách 2 bức tường dưới đây kẻo vừa phạm phong thủy vừa không phù hợp khoa học, dẫn đến những điều không hay?
Giường ngủ là món đồ nội thất rất quan trọng không thể thiếu trong mỗi gia đình. Từ xa xưa, ở Trung Quốc đã có nhiều điều kiêng kỵ về vị trí đặt giường như đầu giường không được quay về hướng Tây, giường ngủ nhất thiết không nên đặt sát vách 2 bức tường dưới đây kẻo vừa phạm phong thủy vừa không phù hợp khoa học, dẫn đến những điều không hay.
1. Giường không đặt sát vách bức tường có cửa sổ
Giường ngủ là nơi để mọi người nghỉ ngơi, cần được giữ sạch sẽ và thông thoáng. Thế nhưng người xưa quan niệm nếu kê giường ngủ sát vào tường có cửa sổ, bụi bẩn và mầm bệnh sẽ dễ xâm nhập, mỗi khi cửa sổ được mở ra sẽ khiến cơ thể hít phải nhiều chất độc hại hơn, có thể gây tổn thương cho phổi và sức khỏe của bạn.
Thời xa xưa, do điều kiện sống kém nên cửa sổ lúc đó cơ bản làm bằng gỗ, khi ngủ bên cửa sổ, một lượng lớn khí lạnh sẽ xâm nhập qua khe hở của cửa sổ, làm tăng nguy cơ mắc bệnh cho con người.
Tuy nhiên đối với những ngôi nhà hiện đại ngày nay, cửa sổ được bịt kín rất tốt nên dù bạn có ngủ dựa vào cửa sổ cũng không dễ để hơi lạnh hay khí nóng xâm nhập. Chưa kể gia đình nào cũng có các thiết bị hỗ trợ như điều hòa, máy sưởi các loại nên nguy cơ ốm đau từ lý do này cũng giảm.
2. Giường không đặt sát vách bức tường với phòng tắm
Phòng tắm đồng thời thường thiết kế là nhà vệ sinh nên luôn được coi là khu vực không được sạch sẽ, không khí có phần ô uế. Nhất là thời xưa khi kinh tế khó khăn, không có thiết bị hiện đại khử mùi, hơn nữa ngôi nhà đơn sơ và cách ly, cách âm kém, giường ngủ kê sát bức tường phòng tắm thường đem đến cảm giác khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của bạn. Chưa kể những mùi hôi hám hay khí độc từ đây có thể xâm nhập vào không gian nghỉ ngơi, cũng là căn nguyên phát sinh bệnh tật cho chủ nhân giường ngủ.
Ngày nay, hầu hết các ngôi nhà đều làm bằng bê tông cốt thép, chất lượng nhà tắm nhà vệ sinh cũng tốt hơn nhiều giúp giảm bớt đáng kể tiếng ồn và mùi hôi đặc trưng, kê giường ngủ dựa vào tường nhà vệ sinh đôi khi cũng không phải là vấn đề gì lớn gây ảnh hưởng cho chủ nhân.
Tuy nhiên, phòng còn hơn chống, cẩn thận không thừa nên cho đến tận bây giờ nhiều người vẫn giữ nguyên quan điểm không nên kê giường ngủ dựa vào 2 bức tường nói trên để phòng tránh bệnh tật cho người nhà.
Trên thực tế, thời kỳ hiện đại nhà cửa kiên cố khang trang, dù kê giường gần bức tường nào thì nguyên nhân ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng ta là rất nhỏ. Bạn chỉ cần xây dựng lối sống lành mạnh thì dù kê giường dựa vào tường ở đâu cũng không mấy ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn.
Một số lưu ý khác khi đặt giường ngủ
– Hướng giường ngủ tốt nhất là hướng bắc- nam
Hướng của từ trường trên bề mặt trái đất là từ nam lên bắc, còn hướng của từ trường bên trong trái đất là từ bắc xuống nam, tốt nhất là bạn nên ngủ với tư thế đầu quay về hướng nam hoặc bắc, hợp với hướng của từ trường và có lợi cho sức khỏe hơn. Vì vậy giường ngủ tốt nhất là chọn đặt theo hướng từ bắc vào nam.
– Không đặt gương soi đối diện giường ngủ.
Hãy thử tưởng tượng, khi mọi người đang chìm trong giấc ngủ, nếu ngồi dậy bất ngờ, họ rất dễ bị bóng trong gương làm giật mình, gây chóng mặt, sợ hãi. Hơn nữa, khi con người chìm vào giấc ngủ, hơi thở của họ trở nên mỏng manh, và phản xạ của gương rất mạnh, rất dễ phản chiếu năng lượng của cơ thể. Vì thế, nếu phòng ngủ có gương đối diện với giường, tốt nhất bạn nên che gương hoặc quay nó vào tường vào ban đêm.
– Không nên treo đèn chùm phía trên giường ngủ.
Đèn chùm tuy đẹp nhưng treo ngay phía trên giường ngủ sẽ không tốt cho sức khỏe mà còn tạo nên cảm giác không an toàn. Khi người ngủ trên giường sẽ có một cảm giác áp bức, giấc ngủ sẽ chập chờn. Nếu bạn thực sự muốn có đèn phía trên giường thì nên thiết kế loại đèn gắn thẳng vào tường, không nên dùng đèn treo hay bạn có thể kê giường dịch ra và gắn đèn phía trên hai bên đầu giường.
Hôm nay là ngày trọng đại nhất của gia đình chồng tôi: Lễ mừng thọ 70 tuổi của bố chồng. Khách sạn 5 sao lộng lẫy nhất thành phố được bao trọn tầng 2. Một trăm năm mươi bàn tiệc, hoa tươi nhập khẩu ngập lối đi, rượu ngoại chất đầy tháp ly. Khách khứa nườm nượp, toàn là quan chức, đối tác làm ăn lớn của chồng tôi và họ hàng nội ngoại từ quê lên. Ai nấy đều tấm tắc khen nhà ông bà Phúc có phúc, con cái hiếu thảo, gia môn hưng thịnh.
Tôi – Hà, cô con dâu đã về nhà này 7 năm – đứng nép mình sau trụ hoa lớn ở sảnh đón khách. Tôi mặc chiếc áo dài lụa màu ngọc bích, sang trọng nhưng kín đáo, tay cầm xấp phong bì lì xì cho các cháu.
7 năm làm dâu, tôi chưa từng to tiếng một lời. Chồng tôi – Tuấn – từ một gã trai làm ăn thua lỗ, nợ nần ngập đầu, nhờ có tôi bán đất của bố mẹ đẻ cho, rồi đứng tên vay vốn ngân hàng để anh xoay vòng vốn, mới có được cơ ngơi như ngày hôm nay. Trong mắt người ngoài, tôi là “chuột sa chĩnh gạo”. Nhưng trong mắt mẹ chồng, tôi mãi chỉ là đứa con dâu tỉnh lẻ, “không môn đăng hộ đối”.
Khi khách khứa đã ổn định chỗ ngồi, tôi mới dám bước vào sảnh chính. Mẹ chồng tôi đang đứng chỉ đạo xếp chỗ, thấy tôi, bà cau mày, liếc xéo từ đầu đến chân rồi lạnh lùng hất hàm: – Sao giờ mới vào? Hết chỗ rồi.
Tôi ngơ ngác nhìn quanh. Bàn VIP đầu tiên – bàn dành cho gia đình – đang ngồi đủ cả bố mẹ chồng, vợ chồng anh cả, cô em út và cả chồng tôi. Duy nhất thiếu một cái ghế.
– Mẹ ơi, con là dâu thứ, con tưởng… – Tôi lí nhí.
Mẹ chồng cắt ngang, giọng ráo hoảnh đủ để mấy bàn bên cạnh nghe thấy: – Bàn này toàn người quan trọng, các bác các chú vai vế lớn. Cô ngồi vào chật chội, vướng víu. Thôi, cô ra phía sau bếp, ngồi tạm mâm cơm với mấy đứa phục vụ, tài xế đi. Đằng nào tí nữa cũng phải chạy đi chạy lại tiếp rượu, ngồi đây làm gì cho vướng mắt.
Tôi chết lặng. Máu nóng dồn lên mặt. Tôi nhìn sang Tuấn – chồng tôi. Anh đang nâng ly cười nói với ông chú họ, ánh mắt lướt qua tôi rồi vội lảng đi chỗ khác. Anh không nói một lời. Không một cử chỉ bênh vực.
7 năm hy sinh, đổi lại là một vị trí cạnh bồn rửa bát trong ngày vui của gia đình sao? Sự thất vọng tột cùng biến thành một khối băng lạnh toát trong lòng. Tôi không khóc, cũng không van xin. Tôi gật đầu nhẹ: – Vâng, con hiểu rồi ạ.
Tôi quay lưng, đi thẳng một mạch ra cửa, không hề rẽ vào khu bếp như mẹ chồng chỉ đạo. Tôi bước lên xe, đóng sầm cửa lại. Không gian yên tĩnh trong xe đối lập hoàn toàn với sự ồn ào giả tạo bên trong. Tôi rút điện thoại, gọi cho giám đốc chi nhánh ngân hàng – người mà tôi là khách hàng VIP nhiều năm nay.
– A lô, anh Hưng ạ. Tôi là Hà đây. Khoản thanh toán 800 triệu cho nhà hàng X vào lúc 11h30 trưa nay theo lệnh chuyển khoản tự động, anh hủy giúp tôi nhé.
Đầu dây bên kia ngập ngừng: – Chị Hà ơi, lệnh đã treo rồi, chỉ chờ đến giờ là tiền ting ting thôi. Hủy bây giờ bên nhà hàng họ kiện đấy, vì hợp đồng là phải thanh toán 100% trước khi khai tiệc 30 phút.
Tôi cười nhạt, giọng đanh lại: – Anh cứ hủy đi. Phong tỏa luôn tài khoản của tôi lại. Mọi rắc rối pháp lý tôi chịu. Ngay lập tức!
– Vâng, tôi làm ngay.
Tôi cúp máy. Đồng hồ chỉ 11h15. Còn 15 phút nữa là đến giờ khai tiệc. Tôi lái xe đến một quán cà phê cách đó 2 cây số, gọi một ly đen đá không đường, ngồi nhâm nhi và nhìn điện thoại.
11h35. Điện thoại bắt đầu rung. Cuộc gọi đầu tiên: Quản lý nhà hàng. Tôi không nghe.
11h40. Cuộc gọi thứ hai: Tuấn. Tôi tắt máy.
11h45. Điện thoại rung bần bật trên mặt bàn kính. Màn hình sáng liên tục. Mẹ Chồng calling…Bố Chồng calling…Chồng calling…Anh Cả calling…
Tin nhắn ập đến dồn dập như bão lũ: “Em đang ở đâu? Sao thẻ không quẹt được?”“Nhà hàng báo chưa nhận được tiền, họ không cho lên món!”“Khách khứa đang đợi, em làm cái trò gì vậy?”“Về ngay đi Hà! Mất mặt bố mẹ quá!”
Tôi ngồi im, điềm nhiên nhìn con số cuộc gọi nhỡ nhảy múa. 10 cuộc, 30 cuộc, 50 cuộc… và dừng lại ở con số 99.
Đến cuộc thứ 100, là số của mẹ chồng, tôi mới bắt máy.
– Cô làm cái trò gì thế hả? – Tiếng mẹ chồng gào lên lạc cả giọng, xen lẫn tiếng ồn ào hỗn loạn – Quản lý nhà hàng đang chặn không cho mang đồ ăn ra đây này! Họ bảo tài khoản bị khóa! Cô định giết chết cái nhà này à? Khách đang nhìn đây này!
Tôi nhấp một ngụm cà phê, đáp lại bằng giọng nói bình thản đến rợn người: – Ơ kìa mẹ. Con là người ngồi mâm phụ với người làm, với tài xế mà. Mẹ có thấy người làm nào phải bỏ gần 1 tỷ bạc ra trả tiền tiệc cho chủ nhà không ạ?
Đầu dây bên kia im bặt. Chỉ còn tiếng thở hắt ra đầy giận dữ và sợ hãi.
– Con không được ngồi ở bàn tiệc, nghĩa là con không phải người của gia đình. Mà đã là người dưng, thì con không có trách nhiệm thanh toán. Thế nhé mẹ.
Tôi định cúp máy thì nghe tiếng Tuấn giật điện thoại, giọng van lơn: – Hà ơi, anh xin em. Bố sắp ngất rồi. Khách khứa đang xì xào. Em về đi, anh ra đón em vào bàn VIP ngồi. Anh quỳ xuống xin em cũng được.
– Anh không cần quỳ. – Tôi nói – Anh chỉ cần nhớ lại lúc nãy anh đã đứng ở đâu khi mẹ đuổi em đi.
Nói rồi tôi cúp máy. Nhưng tôi không về nhà. Tôi quay xe trở lại nhà hàng.
Khi tôi bước vào sảnh tiệc, không khí đặc quánh lại. 150 bàn tiệc trống trơn đồ ăn, khách khứa nhốn nháo, chỉ trỏ. Bố mẹ chồng tôi mặt cắt không còn giọt máu, đang đứng đôi co với quản lý.
Thấy bóng tôi ở cửa, cả nhà chồng như thấy phao cứu sinh. Tuấn lao ra, mồ hôi nhễ nhại, định nắm tay tôi kéo vào. Tôi gạt tay anh ra, bước đi đĩnh đạc, đầu ngẩng cao. Tôi đi thẳng đến bàn quản lý, rút trong túi ra tấm thẻ đen quyền lực, đặt lên bàn cái “cạch”. – Quẹt thẻ này. Thanh toán toàn bộ. Cho nhân viên lên đồ đi.
Người quản lý thở phào, vội vàng chạy đi. Bố mẹ chồng tôi cũng thở hắt ra, mẹ chồng gượng cười, định tiến lại gần: – Gớm, con cứ đùa dai. Thôi vào đây ngồi với mẹ…
Tôi giơ tay lên, ngăn bà lại: – Không cần đâu mẹ. Con trả tiền bữa tiệc này, không phải vì con muốn ngồi vào cái ghế đó. Con trả vì con muốn giữ lại chút sĩ diện cuối cùng cho cái họ này, và cũng là quà chia tay con tặng bố mẹ.
Cả gia đình chồng sững sờ. – Chia tay? Con nói gì thế? – Bố chồng tôi run run hỏi.
Tôi nhìn thẳng vào mắt Tuấn – người chồng nhu nhược: – Từ ngày mai, tôi sẽ làm thủ tục ly hôn. Toàn bộ tài sản, nhà cửa, xe cộ, công ty đều đang thế chấp dưới tên tôi để vay vốn. Tôi sẽ rút vốn về. Các người tự lo liệu đi.
Tôi quay sang nhìn mẹ chồng, mỉm cười nhẹ nhàng: – Bữa tiệc này 800 triệu, con biếu bố mẹ. Nhưng 7 năm thanh xuân và sự tôn trọng của con, bố mẹ không mua nổi đâu. Chúc cả nhà ngon miệng.
Nói xong, tôi quay gót bước đi. Phía sau lưng, tiếng nhạc chúc mừng sinh nhật vang lên một cách lố bịch, hòa lẫn với tiếng xì xào bàn tán vỡ trận của 150 bàn tiệc. Tôi bước ra khỏi khách sạn, hít một hơi thật sâu làn gió mát lành của tự do.
Có những chiếc ghế không cho mình ngồi, thì mình đập nát nó đi, chứ không cần phải tranh giành. Và có những gia đình, chỉ khi ta tàn nhẫn quay lưng, họ mới biết ta quan trọng đến nhường nào. Nhưng khi đó, mọi thứ đã quá muộn.
Trong các môn thể thao được yêu thích nhất hiện nay, chạy bộ là cái tên không thể vắng mặt. Thậm chí nó còn tạo ra các trào lưu làm đẹp, chăm sóc sức khỏe. Bởi từ người trẻ đến người lớn tuổi, nam hay nữ – ai cũng có thể chạy. Nó đơn giản, không tốn kém, tập ở bất cứ đâu và mang lại vô vàn lợi ích. Từ cải thiện sức bền, tăng tuần hoàn, hỗ trợ giảm cân, cải thiện tâm trạng và nâng cao sức khỏe tim mạch.
Tuy nhiên, đằng sau môn thể thao “quốc dân” này lại tiềm ẩn nguy cơ đột tử nếu không hiểu đúng và tập đúng cách. Theo Tiến sĩ Hoàng Xuân – Chuyên gia Tim mạch và Phẫu thuật lồng ngực tại Đài Loan (Trung Quốc), một nghiên cứu tại đây cho thấy chạy bộ chiếm đến gần 34% các trường hợp đột tử khi chơi thể thao, xếp trên cả bóng đá (10,7%) và bóng rổ (8,6%). Đáng nói, đây lại là môn thể thao phổ biến nhất ở mọi độ tuổi.
Ảnh minh họa
Tạp chí Y học New England từng công bố số liệu gây chú ý: Trong hơn 10 triệu người chạy marathon/bán marathon tại Mỹ giai đoạn 2000-2010, có 59 người bị ngừng tim đột ngột, và 42 người trong số đó tử vong. Độ tuổi trung bình là 42, trong đó 86% là nam giới.
Vì sao chạy bộ dễ gây đột tử?
Tiến sĩ Hoàng Xuân phân tích có 2 nhóm nguyên nhân chính khiến chạy bộ, nhất là trong mùa hè, trở thành “con dao hai lưỡi” nếu không cẩn trọng:
1. Mất nước và rối loạn điện giải
Trong thời tiết nóng bức, việc chạy bộ khiến cơ thể mất nhiều nước và điện giải qua mồ hôi. Nếu không bù kịp, tình trạng mất natri, kali, magie… có thể xảy ra. Điều này dễ gây rối loạn nhịp tim, ngưng tim, và từ đó dẫn đến đột tử.
Tình trạng tăng kali máu, thiếu magie, thiếu canxi… có thể khiến tim đập loạn nhịp, gây co rút cơ, tụt huyết áp, thậm chí ngưng tim. Ngoài ra, mất nước còn khiến máu đặc lại, cản trở lưu thông và làm tăng nguy cơ huyết khối.
2. Bùng phát bệnh lý tim mạch tiềm ẩn
Nhiều người có bệnh lý tim mạch bẩm sinh hoặc bất thường điện học ở tim mà không hay biết. Khi vận động mạnh dưới nắng nóng, tim và hệ thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh, dễ gây rối loạn nhịp tim, ngưng tim, đột tử ngay tại chỗ.
Ngoài ra, sự tích tụ axit lactic – một sản phẩm chuyển hóa trong quá trình vận động cường độ cao – có thể ức chế hoạt động tim, gây chậm nhịp tim và ngừng tim nếu vượt quá ngưỡng chịu đựng.
Cảnh báo 3 dấu hiệu sớm của đột tử khi chạy bộ
Tiến sĩ Hoàng Xuân khuyến cáo, nếu đang chạy mà gặp 1 trong 3 dấu hiệu sau, cần dừng lại ngay lập tức:
– Khát nước cực độ: Khô miệng đến mức phải thè lưỡi liếm môi, cổ họng nóng rát.
– Choáng váng, không tỉnh táo: Cảm giác quay cuồng, lảo đảo, mờ mắt, mất thăng bằng.
– Tim đập bất thường: Đập thình thịch, hụt nhịp, cảm giác như “ngực bị bóp nghẹt”, đau tức ngực hoặc khó thở.
Dù có rủi ro, nhưng chạy bộ vẫn là môn thể thao mang lại lợi ích vượt trội nếu thực hiện đúng cách. Đặc biệt trong mùa hè – khi nguy cơ sốc nhiệt, mất nước và đột tử tăng cao, cần ghi nhớ 5 nguyên tắc sau:
– Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu có tiền sử bệnh tim.
– Tránh chạy khi trời nắng gắt, nên chọn sáng sớm hoặc chiều muộn.
Ảnh minh họa
– Uống nước đầy đủ, đừng đợi đến khi quá khát mới uống.
– Không ăn quá no hoặc uống cà phê, rượu bia trước khi chạy.
– Dừng lại nếu cơ thể phát tín hiệu bất thường – đừng cố vượt ngưỡng.
Xem thêm: Trước khi đột quỵ, cơ thể sẽ gửi đi 7 TÍN HIỆU CẦU CỨU, xin đừng ngó lơ nữa!
Đột quỵ là tình trạng não bị tổn thương nghiêm trọng do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu, khiến não thiếu oxy đột ngột. Đây là căn bệnh nguy hiểm có thể xảy ra ngay cả với người trẻ, khỏe mạnh và đang sinh hoạt bình thường.
Đột quỵ có thể cướp đi sinh mạng của bất cứ ai trong gang tấc, hoặc để lại những di chứng khủng khiếp suốt đời nếu không cấp cứu kịp thời. Nhưng đáng lo là trên thực tế, không ít người khi gặp phải các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ dưới đây thì lại xem nhẹ, cho rằng chỉ là khó chịu nhất thời:
1. Nhức đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
Ảnh minh họa
Cơn đau đầu đột ngột, dữ dội, không giống những lần đau đầu thông thường và không thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc giảm đau có thể là dấu hiệu sớm của đột quỵ, đặc biệt là xuất huyết não. Nguyên nhân là do mạch máu trong não bị vỡ, khiến máu tràn vào mô não, chèn ép và gây đau dữ dội.
2. Khó nuốt, nghẹn khi ăn hoặc uống nước bất thường
Nếu bạn bỗng dưng cảm thấy khó nuốt, dễ bị nghẹn khi ăn cơm, uống nước hay thậm chí chỉ nuốt nước bọt cũng thấy vướng thì đừng chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo vùng não điều khiển cơ nuốt đang gặp vấn đề do thiếu máu hoặc tắc mạch. Khó nuốt thường bị bỏ qua vì nghĩ là đau họng hay viêm nhẹ, nhưng trong nhiều trường hợp, nó lại là tín hiệu sớm của một cơn đột quỵ sắp xảy ra.
3. Tê hoặc yếu một bên cơ thể
Ảnh minh họa
Nếu bạn đột nhiên cảm thấy tê bì, mất cảm giác hoặc yếu ở một bên mặt, cánh tay hoặc chân, đặc biệt là chỉ xảy ra ở một bên cơ thể thì hãy coi đó là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Đây là một triệu chứng kinh điển của đột quỵ do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu làm gián đoạn dòng máu lên não. Dấu hiệu này thường xuất hiện thoáng qua và dễ bị bỏ qua, nhưng tuyệt đối không nên xem nhẹ.
4. Mắt nhìn mờ, song thị hoặc mất thị lực tạm thời
Đột nhiên nhìn mờ, nhìn đôi hoặc thậm chí mất thị lực một bên mắt là dấu hiệu sớm khá phổ biến nhưng ít ai nghĩ tới liên quan đến đột quỵ. Nguyên nhân là do lưu lượng máu cung cấp cho vùng não phụ trách thị giác bị gián đoạn, dẫn đến suy giảm chức năng tạm thời.
Ảnh minh họa
5. Nói ngọng, khó nói hoặc không hiểu người khác nói gì
Rối loạn ngôn ngữ là một trong những cảnh báo rõ ràng nhất. Người bệnh có thể nói líu lưỡi, khó phát âm, nói không rõ từ hoặc nói câu không có nghĩa, thậm chí không hiểu người khác đang nói gì dù vẫn tỉnh táo. Triệu chứng này xảy ra khi vùng kiểm soát ngôn ngữ trong não bị tổn thương do thiếu máu cục bộ.
6. Mất thăng bằng, chóng mặt hoặc đi đứng loạng choạng
Nếu bạn cảm thấy hoa mắt, chóng mặt, mất kiểm soát tư thế hoặc không thể giữ thăng bằng dù vẫn tỉnh táo, đó có thể là cảnh báo đột quỵ ở vùng thân não – nơi điều khiển sự phối hợp vận động.Nhiều người dễ nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường hoặc rối loạn tiền đình, nhưng nếu kèm theo một trong các triệu chứng trên, cần cảnh giác cao độ.
Ảnh minh họa
7. Méo miệng, lệch mặt bất thường
Một bên miệng đột ngột bị xệ xuống, nụ cười không đều, mặt mất cân xứng – đó là dấu hiệu tổn thương dây thần kinh mặt, thường do thiếu máu lên não. Nhiều người tưởng là triệu chứng mệt mỏi hay trúng gió thông thường, nhưng thực tế đây là biểu hiện rất điển hình của đột quỵ giai đoạn đầu. Cần đi cấp cứu ngay nếu kèm theo nói ngọng hoặc yếu tay chân.
Dạo gần đây, tôi thấy vợ hay lénlút ôm điện thoại vào góc khuất mà nhắn tin. Trên màn hình lúc nào cũng chỉ hiện cái tên viết tắt “AY”. Hỏi thì cô ấy ấp úng bảo “bạn cùng lớp cũ”, nhưng tôi không tin. Linh cảm mách bảo có gì đó khuất tất.
Tôi không muốn một mình lao vào rồi bị cho là đa nghi, nên lén gọi cả bố ruột và bố vợ cùng đi bắ;t ;quatang, cho ra nhẽ một lần. Hai ông ban đầu gạt đi, bảo “đàn bà con gái nhiều khi nhắn tin tầm phào thôi”, nhưng thấy tôi quyết liệt, cả hai cuối cùng cũng gật đầu.
Đêm đó, ba cha con tôi rình theo dấu định vị. Cuối cùng vợ tôi bước vào một khách sạn nhỏ ở ngoại ô. Tim tôi như muốn nhảy khỏi lồng ngực. Chúng tôi lao tới, hừng hực quyết tâm vạ,ch trầ,n sự thật.
Cánh cửa phòng khách sạn bị đạp tung. Tôi hétlên:
“Cô còn gì để chối cãi không!?”
Nhưng ngay khoảnh khắc ánh đèn trong phòng hắt ra, cả ba chúng tôi đều đứng chếtlặng. Trên giường không phải cảnh ân ái vụng trộm nào, mà là một người đàn ông nằm bất động, đầy dây truyền và máy móc y tế quấn quanh. Vợ tôi đang quỳ bên cạnh, nước mắt lã chã.
Cô ấy giật mình quay lại, mặt mũi tái nhợt, vừa khóc vừa lắp bắp:
“Anh… anh hiểu lầm rồi… AY… chính là Anh Yên – anh trai ruột em, mắc bệ;nh hiểmnghèo, không muốn ai biết nên phải giấu kín. Em chỉ còn cách thuê phòng khách sạn gần viện để thay phiên chăm sóc, vì sợ nói ra gia đình lo lắng…”
Không khí trong phòng đặc quánh, cả bố tôi lẫn bố vợ đều chết lặng, ngơ ngác nhìn nhau. Tôi run rẩy, ngượng ngập đến mức không thốt nên lời, còn vợ thì gục xuống nghẹn ngào bên người anh trai đang thoi thóp.
Nhưng đúng lúc ai cũng tưởng đã sáng tỏ, một chi tiết khác lộ ra: trên chiếc bàn cạnh giường, có xếp ngay ngắn tờ cam kết hiến nộitạng, người ký tên chính là… vợ tôi.
Tôi sữngsờ đến tột độ. Hóa ra bấy lâu nay, sự “lén lút” mà tôi nghi ngờ lại là những lần cô ấy chuẩn bị cho việc tự mình cứ;;u anh trai, thậm chí đánh đổi bằng tínhmạng…